اسد الله معطوفى

925

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

مفاخر الملك كه از آن يادى هم شد ، بخشى از اراضى علىآباد فعلى را از طايفه كمال غريبىهاى ناحيه استراباد خريدارى نمود ، سپس با بنا كردن قصر معروف خود و نيز خانه‌هاى كاه‌گلى براى رعاياى خويش ، هسته اوليه علىآباد را بنام خود بوجود آورد . علىآباد تا قبل از سال 1358 خورشيدى يكى از بخش‌هاى شهرستان گرگان بود . اما در همين سال با تصويب شوراى انقلاب خود بعنوان شهرستان ، مستقل گرديد . هم‌اكنون ( 1383 ) اين شهرستان داراى دو شهر بنام‌هاى علىآباد كتول و فاضل‌آباد ، 2 بخش مركزى و كمالان و 4 دهستان كتول ، استراباد ، شيرنگ و زرين‌گل است . بخش جنوبى اين ناحيه كه داراى 130000 نفر جمعيت است در نواحى كوهستانى ، ارتفاعات بلند و جنگلى مقيمند و بقيه هم در بخش شمالى يعنى دشت زندگى مىكنند . دهنه محمدآباد كتول كجاست اين منطقه كه نقشهء آن‌را در صفحات بعد ارائه داده‌ايم از چهارراه وسط شهر فاضل‌آباد آغاز و بسوى جنوب تا ارتفاعات سياه‌مرگو و اسب‌چر ادامه مىيابد . در گذشته اين ناحيه را « دهنه كفشگيرى » مىناميدند . كفشگرها خود طايفه‌اى بزرگ بودند كه در چند منطقه غرب و شرق شهر استراباد در قرون 9 و 10 ه اسكان داشتند . اين طايفه را بطور كامل در صفحات قبل معرفى نموده‌ايم . از اواخر دوره حكومت ناصر الدين شاه قاجار يعنى حدود سال 1309 ه به اين منطقه « دهنه و ليك تنگه كتول » هم اطلاق ميكردند و قبرستان آن‌را « مزار چنگيزى » مىناميدند . شايد در اين گورستان‌ها مخصوصا در قبرستان امامزاده شيخيان گروهى از مغولان مسلطشده بر اين ناحيه پس از مرگ دفن شده بودند كه چنين نامى را بر آن نهادند . علاوه بر كفشگرها طوايف و خاندان‌هاى بزرگ كتول هم در ارتفاعات اين ناحيه بعنوان ييلاق بسر مىبردند و به همين دليل هم در نهايت « دهنه محمدآباد كتول نام گرفت . در بين بوميان مسن اين ناحيه اعتقاد بر اين است كه در قسمت ابتداى اين دهنه ( حوالى محمدآباد ) دروازه‌هاى بزرگى وجود داشت و آنجا را چاله دروازه ( شايد چهار دروازه ) مىناميدند . هم‌اكنون از اواسط اين ناحيه به سوى جنوب در ارتفاعات ، روستاهاى كوهستانى و ييلاقى چندى واقع شده‌اند كه داراى گورستان‌ها و سنگ مزارهاى قابل توجهى هستند . اهم اين روستاها عبارتند از : مايان ، الستان ( الوستان ) ، سياه‌مرگو ، چه‌جا ، بالاچلى ، نرسو ، گنو ،